Κάθε παιδί έχει τη δική του διαδρομή.

Αδρή και λεπτή κινητικότητα

Η αδρή κινητικότητα αφορά τις μεγάλες κινήσεις του σώματος και τη σταθερότητα του κορμού. Η λεπτή κινητικότητα αφορά κυρίως τον έλεγχο χεριών και δακτύλων, το πιάσιμο και τον ακριβή χειρισμό αντικειμένων. Οι δύο τομείς συνεργάζονται συνεχώς.

Τι παρατηρούμε

• Αν οι δύο πλευρές του σώματος συμμετέχουν με παρόμοιο τρόπο.
• Αν το παιδί έχει επαρκή δύναμη και έλεγχο για την ηλικία και τη δραστηριότητά του.
• Αν υπάρχει ποικιλία κινήσεων χωρίς επίμονη δυσκαμψία ή περιορισμό.

Πώς υποστηρίζεται

Ελεύθερη κίνηση στο πάτωμα, tummy time όταν είναι κατάλληλο, αλλαγές θέσης, παιχνίδι με στόχους σε διαφορετικές κατευθύνσεις και περιορισμός του περιττού χρόνου σε καθίσματα/συσκευές βοηθούν το παιδί να εξερευνά ενεργά το σώμα και το περιβάλλον.

Πότε ζητάμε καθοδήγηση

Επίμονη ασυμμετρία, σαφής προτίμηση μιας πλευράς, δυσκολία ελέγχου της κεφαλής, πολύ περιορισμένη ποικιλία κινήσεων, συχνές πτώσεις πέρα από το αναμενόμενο ή απώλεια δεξιοτήτων χρειάζονται συζήτηση με επαγγελματία υγείας.

Προσαρμοσμένο ενημερωτικό υλικό με βάση το Pathways.org.

Τα αισθητηριακά συστήματα

Εκτός από όραση, ακοή, αφή, γεύση και όσφρηση, σημαντικό ρόλο έχουν το αιθουσαίο σύστημα, που σχετίζεται με την κίνηση και την ισορροπία, το ιδιοδεκτικό, που ενημερώνει για τη θέση και τη δύναμη του σώματος και το ενδοδεκτικό, που μεταφέρει εσωτερικά σήματα όπως πείνα, δίψα ή ανάγκη για ξεκούραση.

Αισθητηριακή ολοκλήρωση

Ο εγκέφαλος χρειάζεται να φιλτράρει και να συνδυάζει τα ερεθίσματα ώστε το παιδί να μπορεί να οργανώνει τη συμπεριφορά και την κίνησή του. Κάποια παιδιά αντιδρούν έντονα σε ήχους, άγγιγμα ή κίνηση, άλλα χρειάζονται περισσότερη ένταση για να αντιληφθούν ένα ερέθισμα και άλλα αναζητούν συγκεκριμένες αισθητηριακές εμπειρίες.

Στην καθημερινότητα

Παρατηρούμε πώς το παιδί ανταποκρίνεται στο ντύσιμο, στο μπάνιο, στους ήχους, στις νέες υφές, στην κίνηση, στην παιδική χαρά και σε πολυσύχναστα περιβάλλοντα. Στόχος δεν είναι να «συνηθίσει» με πίεση αλλά να βρεθούν τρόποι συμμετοχής που σέβονται το προφίλ του.

Πότε ζητάμε καθοδήγηση

Όταν οι αντιδράσεις στα ερεθίσματα περιορίζουν συστηματικά το παιχνίδι, τη σίτιση, τον ύπνο, την ένδυση, τη σχολική συμμετοχή ή την κοινωνική αλληλεπίδραση, αξίζει να γίνει εξειδικευμένη αξιολόγηση.

Προσαρμοσμένο ενημερωτικό υλικό με βάση το Pathways.org.

Κατανόηση και έκφραση

Η δεκτική επικοινωνία αφορά όσα το παιδί κατανοεί, ενώ η εκφραστική αφορά τους τρόπους με τους οποίους μεταφέρει ανάγκες, ιδέες και συναισθήματα. Συνήθως η κατανόηση προηγείται της λεκτικής έκφρασης.

Πώς αναπτύσσεται

Οι πρώτες «συζητήσεις» γίνονται πρόσωπο με πρόσωπο: ο ενήλικας ανταποκρίνεται στο βλέμμα, στους ήχους και στις κινήσεις του βρέφους και αφήνει χρόνο για απάντηση. Με την ηλικία προστίθενται χειρονομίες, κοινή προσοχή, λέξεις και πιο σύνθετος διάλογος.

Πώς βοηθάμε

• Μιλάμε για ό,τι κάνουμε μαζί στην καθημερινότητα.
• Διαβάζουμε βιβλία, τραγουδάμε και επαναλαμβάνουμε απλές φράσεις.
• Μιμούμαστε ήχους και κινήσεις και δίνουμε χρόνο στο παιδί να απαντήσει.
• Ακολουθούμε το ενδιαφέρον του παιδιού αντί να μετατρέπουμε κάθε δραστηριότητα σε «μάθημα».

Πότε ζητάμε καθοδήγηση

Αν το παιδί δεν ανταποκρίνεται σταθερά σε ήχους ή στο όνομά του, δυσκολεύεται να επικοινωνήσει ανάγκες με οποιονδήποτε τρόπο, δεν εμφανίζει αναμενόμενη πρόοδο ή χάνει δεξιότητες που είχε κατακτήσει, χρειάζεται συζήτηση με τον κατάλληλο επαγγελματία.

Προσαρμοσμένο ενημερωτικό υλικό με βάση το Pathways.org.

Η σίτιση εξελίσσεται μαζί με το παιδί

Στους πρώτους μήνες η σίτιση βασίζεται στο στήθος ή στο μπιμπερό. Αργότερα, όταν υπάρχει η κατάλληλη αναπτυξιακή ετοιμότητα και σύμφωνα με την καθοδήγηση του παιδιάτρου, εισάγονται στερεές τροφές και νέες υφές. Η σταθερότητα κεφαλής και κορμού, η στοματική λειτουργία και το ενδιαφέρον για το φαγητό είναι σημαντικά στοιχεία αυτής της μετάβασης.

Αυτονομία και δεξιότητες χεριών

Κατά το δεύτερο μισό του πρώτου έτους το παιδί χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο τα χέρια του για να εξερευνήσει το φαγητό, να πιάσει μικρά κομμάτια και σταδιακά να συμμετέχει με κύπελλο και κουτάλι. Η σίτιση είναι ταυτόχρονα κινητική, αισθητηριακή και κοινωνική εμπειρία.

Ανταποκρινόμενη σίτιση

Παρατηρούμε τα σημάδια πείνας και κορεσμού και αποφεύγουμε την πίεση. Η ήρεμη ατμόσφαιρα, η κατάλληλη θέση και η σταδιακή γνωριμία με νέες γεύσεις και υφές βοηθούν το παιδί να αναπτύξει θετική σχέση με το φαγητό.

Πότε ζητάμε καθοδήγηση

Δυσκολία στη σύλληψη θηλής ή μπιμπερό, πολύ αδύναμο ή ασυντόνιστο πιπίλισμα, συχνός βήχας ή πνιγμονή, έντονο τόξο του σώματος κατά τη σίτιση, συχνοί έμετοι, πολύ παρατεταμένα γεύματα ή σημαντική δυσκολία στη μετάβαση υφών χρειάζονται αξιολόγηση από τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας.

Προσαρμοσμένο ενημερωτικό υλικό με βάση το Pathways.org.